e c o l o xÍ a d a s l i n g u a s

20
ECOLOXÍA DAS LINGUAS

Upload: marlou

Post on 23-Jun-2015

829 views

Category:

Education


1 download

TRANSCRIPT

Page 1: E C O L O XÍ A  D A S  L I N G U A S

ECOLOXÍA DAS LINGUAS

Page 2: E C O L O XÍ A  D A S  L I N G U A S

ECOLOXÍA DAS LINGUASAs linguas non restan. As linguas suman. As linguas non

pesan. Non son un lastre para quen as leva. Pola contra, son elas as que levan o peso da historia enriba da cabeza. (...) Porén, malia non ter peso, as linguas pertencen á natureza. Mesmo son o enxerto máis logrado e actúan como o pole para a semente. Verbo desa fecundación, quixera lembrar que na lingua galega os seres máis nomeados son dous cativos coleópteros. O vagalume é chamado de máis de cen maneiras diferentes e algo semellante ocorre coa xoaniña. (...) O vagalume e a xoaniña escasean agora por mor dos herbicidas.

Unha lingua é comparábel a un senlleiro ecosistema. Se sentimos noxenta a queima dun bosque amazónico ou a seca dun río, ou a perda dunha obra artística e monumental, cómo ser insensíbel ante a vida das linguas! (...) A vida das linguas é unha metáfora das nosas vidas.

(...) Hai que considerar as linguas parte esencial do medio ambiente. O Programa das Nacións Unidas para o Medio Ambiente (PNUMA) di que a perda dunha lingua e do seu contexto cultural representa a queima dun libro de consulta único do mundo natural. De seguir a actual tendencia, calcúlase que dentro de 100 anos, o 90% dos idiomas do mundo estarán extinguidos ou a piques de se extinguir.

MANUEL RIVAS (Luces. El País. 18/01/2008)

Page 3: E C O L O XÍ A  D A S  L I N G U A S

Cada dúas semanas morre unha lingua

En menos dun século desaparecerán máis da metade das 7 mil que se falan no mundo. En colaboración co instituto a prol das linguas en perigo, a

publicación National Geographic está a realizar un proxecto de documentación, para identificar os lugares do mundo onde a situación é máis crítica. Cada 14 días, apuntan, unha lingua morre. Segundo este dato, calculan que para 2010

probabelmente desaparecerán máis da metade das 7 mil que se falan no mundoalgunhas sen testemuña escrita ou audiovisual ningunha- e con elas a sabedoría

acumulada dos seus pobos. O proxecto de National Geographic, ademais de identificar os puntos críticos, traballa en plans de revitalización destas linguas

que esmorecen, como por exemplo a implantación de programas de aprendizaxe para os cativos en idade escolar.

Porén, afirman que o éxito destes plans depende do grao de implicación dos estados. Así, salientan como positivo o traballo feito co hawaiano, co maorí e co hebreo, e avogan polo uso das novas tecnoloxías para acadar resultados máis

positivos.

Fonte: xornaldixital Vieiros.

Page 4: E C O L O XÍ A  D A S  L I N G U A S

A linguaxe é a propiedade máis característica da especie humana. A súa realización por

medio de linguas amosa o carácter social dos humanos e a súa diversidade cultural. A diversidade lingüística pódese medir no

número de linguas que se falan na terra.

Cantas linguas se falan hoxe no mundo?

Calcúlase que hoxe se falan no mundo entre 4.000 e 7.000 linguas diferentes.

Menos de 300 linguas superan o millón de falantes.

O MUNDO: UNHA REALIDADE PLURILINGÜE.

Page 5: E C O L O XÍ A  D A S  L I N G U A S

A ONU recoñece uns 200 estados, pola contra hai

milleiros de linguas vivas.As fronteiras políticas poucas

veces nos axudan a debuxar as fronteiras lingüísticas.

O normal é que a un estado lle correspondan varias linguas.

O FALSO MONOLINGÜISMO FRANCÉS

Page 6: E C O L O XÍ A  D A S  L I N G U A S

Máis de 40 millóns de cidadáns da UE falan cada día unha

lingua non oficial do Estado en que habitan.   

A UE, como institución supranacional, é a organización máis políglota do mundo. 

A EUROPA DAS NACIÓNS

Page 7: E C O L O XÍ A  D A S  L I N G U A S
Page 8: E C O L O XÍ A  D A S  L I N G U A S

A institución europea aposta polo recoñecemento e polo valor da diversidade lingüística. Porén, iso non se traduce en políticas lingüísticas activas, diversificadas e transversais, xa que estas cuestións dependen de cada Estado membro. 

Page 9: E C O L O XÍ A  D A S  L I N G U A S

No continente europeo hai moi poucos estados monolingües:

tradicionalmente mencionamos os casos de Islandia e Portugal (co

permiso do mirandés), hoxe deberiamos incluír varias ex-

repúblicas soviéticas. No resto dos estados contabilízanse

numerosas linguas, xa territoriais xa vencelladas a grupos étnicos

espallados por diferentes países…

Page 10: E C O L O XÍ A  D A S  L I N G U A S
Page 11: E C O L O XÍ A  D A S  L I N G U A S

TIPOLOXÍA DAS LINGUAS

- LINGUAS MAIORITARIAS E LINGUAS MINORITARIAS. (Segundo o número de falantes)

- LINGUAS OFICIAIS E LINGUAS SEN ESTADO. (Segundo o estatus legal)

- LINGUAS MINORIZADAS E LINGUAS DE PRESTIXIO. (Segundo o estatus social)

CAUSAS DA DESAPARICIÓN DUNHA LINGUA:1. Substitución da lingua. 2. Desaparición da lingua:

2.1. Desaparición física dos falantes, 2.2. Ruptura da transmisión familiar.

Page 12: E C O L O XÍ A  D A S  L I N G U A S

Linguas minorizadas

Page 13: E C O L O XÍ A  D A S  L I N G U A S
Page 14: E C O L O XÍ A  D A S  L I N G U A S

As linguas do Estado Español

Page 15: E C O L O XÍ A  D A S  L I N G U A S

Territorios de fala galega

Page 16: E C O L O XÍ A  D A S  L I N G U A S

O galego é unha variante do tronco lingüístico galego-portugués, que conta cuns 200 millóns

de habitantes nos cinco continentes.

Page 17: E C O L O XÍ A  D A S  L I N G U A S

O galego-portugués no mundo

Page 18: E C O L O XÍ A  D A S  L I N G U A S

POR QUE ESTA DIVERSIDADE E NON UNHA ÚNICA LINGUA?

Sempre en Galiza, Castelao.

Page 19: E C O L O XÍ A  D A S  L I N G U A S

Cuestións para a reflexión• Por que meu irmán comezou a falar moito antes

ca min?• Por que na lingua esquimó teñen multitude de

nomes para a “foca”?• Por que se comezou a usar por España adiante

o termo galego “chapapote”?• Cal é a familia lingüística do galego?• Por que os falantes abandonan a lingua de seu?• Por que esta diversidade e non unha única

lingua?• Que é a “eco-lingüística”?• Exercicio 5. da páxina 36 do Libro de Apoio.

Page 20: E C O L O XÍ A  D A S  L I N G U A S

FONTES…

• Declaración Universal de Dereitos Lingüísticos. (pax.7 e 11)

• Guía das linguas de Europa. X. H. Costas. (pax. 9, 17, 33)

• As linguas de España. Mª V. Moreno. (pax. 59-61)

• Sempre en Galiza. Castelao. (pax. 43)• Artigos e tiras cómicas tirados da prensa cotiá.• Imaxes tiradas da rede e da presentación de

Román Landín aloxada en slideshare.• Libro de apoio (pax. 33)