-keta atzizkia hiztegi batuan - upv/ehu...ehulkuren aholkuak-keta atzizkia hiztegi batuan euskara...
TRANSCRIPT
![Page 1: -KETA atzizkia Hiztegi Batuan - UPV/EHU...EHULKUren aholkuak-KETA atzizkia Hiztegi Batuan Euskara Zerbitzua “3. Nor motako aditzekin, hau da, da laguntzailea hartzen dutenekin, -era](https://reader034.vdocumento.com/reader034/viewer/2022052616/60a651c219935251911d0803/html5/thumbnails/1.jpg)
EHULKUren aholkuak -KETA atzizkia Hiztegi Batuan
Euskara Zerbitzua
1
![Page 2: -KETA atzizkia Hiztegi Batuan - UPV/EHU...EHULKUren aholkuak-KETA atzizkia Hiztegi Batuan Euskara Zerbitzua “3. Nor motako aditzekin, hau da, da laguntzailea hartzen dutenekin, -era](https://reader034.vdocumento.com/reader034/viewer/2022052616/60a651c219935251911d0803/html5/thumbnails/2.jpg)
EHULKUren aholkuak -KETA atzizkia Hiztegi Batuan
Euskara Zerbitzua
2
![Page 3: -KETA atzizkia Hiztegi Batuan - UPV/EHU...EHULKUren aholkuak-KETA atzizkia Hiztegi Batuan Euskara Zerbitzua “3. Nor motako aditzekin, hau da, da laguntzailea hartzen dutenekin, -era](https://reader034.vdocumento.com/reader034/viewer/2022052616/60a651c219935251911d0803/html5/thumbnails/3.jpg)
EHULKUren aholkuak -KETA atzizkia Hiztegi Batuan
Euskara Zerbitzua
Orotariko Euskal Hiztegia garbiketa (V-gip, G, L; Lcc, Lar, Dv, H). Ref.: A; Elexp Berg. Limpieza (acción de limpiar); purificación, depuración.
Hiztegi Batua garbiketa iz.: etxeko garbiketak egiten ari da; garbiketak egiteko ontziak.
Euskal Hiztegia garbiketa iz. (1745, ~1763) Garbitzea.
3
![Page 4: -KETA atzizkia Hiztegi Batuan - UPV/EHU...EHULKUren aholkuak-KETA atzizkia Hiztegi Batuan Euskara Zerbitzua “3. Nor motako aditzekin, hau da, da laguntzailea hartzen dutenekin, -era](https://reader034.vdocumento.com/reader034/viewer/2022052616/60a651c219935251911d0803/html5/thumbnails/4.jpg)
EHULKUren aholkuak -KETA atzizkia Hiztegi Batuan
Euskara Zerbitzua
Ugari ditugu tradizioan -KETA atzizkiaz osatutako izenak. Hona ekintza edo jarduera adiera dutenetako batzuk, Hiztegi Batuan:
aldaketa, alderaketa, antolaketa, apainketa, apurketa (iz. 'apurtzea'), araketa (iz. Sin. arakatze), arauketa, arazketa, ardazketa, ariketa, arnasketa, arraunketa, arrazoiketa, artazuriketa, artekaketa (iz. Teknol.), asmaketa, astalketa, atxiloketa, aukeraketa, aurreidazketa, aurreirakurketa, azterketa
Aa
zainketa, zamaketa, zapalketa, zatiketa, zenbaketa, zigorketa, ziriketa ('zirikaldia'), zorrozketa, zozketa, zuketa, zulaketa, zundaketa, zuriketa
Zz 4
![Page 5: -KETA atzizkia Hiztegi Batuan - UPV/EHU...EHULKUren aholkuak-KETA atzizkia Hiztegi Batuan Euskara Zerbitzua “3. Nor motako aditzekin, hau da, da laguntzailea hartzen dutenekin, -era](https://reader034.vdocumento.com/reader034/viewer/2022052616/60a651c219935251911d0803/html5/thumbnails/5.jpg)
EHULKUren aholkuak -KETA atzizkia Hiztegi Batuan
Euskara Zerbitzua
Beste atzizki batzuk ere badira, aditzak adierazten duen zer horren ‘gertatzea’ aditzera ematen dutenak: -ERA, -MEN/-PEN, -MENDU, -KUNTZA. Horregatik, zalantzak sortzen dira askotan:
Ebaluaketa-teknikak edo ebaluazio-teknikak?
Altxorraren desagerketa, altxorraren desagertzea edo altxorraren desagerpena?
Lasaitze-ariketak edo lasaiketa-ariketak?
Polinomioen faktorketa edo polinomioen faktorizazioa?
5
![Page 6: -KETA atzizkia Hiztegi Batuan - UPV/EHU...EHULKUren aholkuak-KETA atzizkia Hiztegi Batuan Euskara Zerbitzua “3. Nor motako aditzekin, hau da, da laguntzailea hartzen dutenekin, -era](https://reader034.vdocumento.com/reader034/viewer/2022052616/60a651c219935251911d0803/html5/thumbnails/6.jpg)
EHULKUren aholkuak -KETA atzizkia Hiztegi Batuan
Euskara Zerbitzua
Noiz erantsi -KETA, noiz -ZIO, noiz -TZE, noiz -MEN/-PEN? Ez da erraza galdera horri gogobeteko erantzuna ematea. Nolanahi ere, Euskaltzaindiko LEF batzordeak (Lexiko Ebazpenen Finkapena) gomendio batzuk eman zituen aspaldi:
“1. -zio atzizkia (euskal oinarriei erantsirik ere aurki dezakeguna: amorrazio, burutazio, asmazio, segizio...) onartu eta bultzatu maileguetan. Ez dugu uste instalakuntza, integrapen eta ebaluaketa esanez ezer irabazten dugunik; hobe genuke instalazio eta integrazio onartzea, Hegoaldean behintzat.”
6
![Page 7: -KETA atzizkia Hiztegi Batuan - UPV/EHU...EHULKUren aholkuak-KETA atzizkia Hiztegi Batuan Euskara Zerbitzua “3. Nor motako aditzekin, hau da, da laguntzailea hartzen dutenekin, -era](https://reader034.vdocumento.com/reader034/viewer/2022052616/60a651c219935251911d0803/html5/thumbnails/7.jpg)
EHULKUren aholkuak -KETA atzizkia Hiztegi Batuan
Euskara Zerbitzua
“2. -tze/-te edozein aditzoinek har dezakeen atzizkia dela gogorarazi, eta batzuetan baliagarri gerta dakigukeela: lanaren beteketa edo betepena baino askoz samurragoa litzateke lanaren betetzea gaztelerazko "cumplimiento" adierazteko. (Izen balioan gogoratu, nahitaez, aurretik genitiboa eskatzen duela).”
7
![Page 8: -KETA atzizkia Hiztegi Batuan - UPV/EHU...EHULKUren aholkuak-KETA atzizkia Hiztegi Batuan Euskara Zerbitzua “3. Nor motako aditzekin, hau da, da laguntzailea hartzen dutenekin, -era](https://reader034.vdocumento.com/reader034/viewer/2022052616/60a651c219935251911d0803/html5/thumbnails/8.jpg)
EHULKUren aholkuak -KETA atzizkia Hiztegi Batuan
Euskara Zerbitzua
“3. Nor motako aditzekin, hau da, da laguntzailea hartzen dutenekin, -era edo -tze atzizkiak erabiltzea gomendatzen du batzordeak, aditzak adierazten duenaren gertatzea edo gauzatzea adierazi nahi denean. Hobe bihotzaren geldiera/gelditzea, bihotzaren geldiketa baino (perpaus-egitura ere, jokatua nahiz jokatugabea, beste batzuetan oso egokia izan daitekeela ahantzi gabe: bihotza gelditzea, bihotza gelditu zitzaion). Edo Titanic-en hondoratzea hobe, Titanic-en hondoraketa baino. Bide beretik, damutze edo damuera hobetsiko genuke, eta ez damuketa.”
8
![Page 9: -KETA atzizkia Hiztegi Batuan - UPV/EHU...EHULKUren aholkuak-KETA atzizkia Hiztegi Batuan Euskara Zerbitzua “3. Nor motako aditzekin, hau da, da laguntzailea hartzen dutenekin, -era](https://reader034.vdocumento.com/reader034/viewer/2022052616/60a651c219935251911d0803/html5/thumbnails/9.jpg)
EHULKUren aholkuak -KETA atzizkia Hiztegi Batuan
Euskara Zerbitzua
Aintzat hartu dira gomendiook Hiztegi Batua osatzean eta, hartara, forma batzuk zuzendu dira:
-KETA* > -ZIO azentuketa* e. azentuazio baloraketa* e. balorazio ebaluaketa* e. ebaluazio egitarauketa* e. programazio faktorketa* e. faktorizazio
-‐KETA* > -PEN argitaraketa* e. argitalpen; argitaraldi arregaketa*, erregaketa* e. ureztapen desagerketa* e. desagerpen; desagertze egokiketa* e. egokitzapen; egokitze eragozketa* e. eragozpen erakarketa* e. erakarpen errepikaketa* e. errepika; errepikapen
9
![Page 10: -KETA atzizkia Hiztegi Batuan - UPV/EHU...EHULKUren aholkuak-KETA atzizkia Hiztegi Batuan Euskara Zerbitzua “3. Nor motako aditzekin, hau da, da laguntzailea hartzen dutenekin, -era](https://reader034.vdocumento.com/reader034/viewer/2022052616/60a651c219935251911d0803/html5/thumbnails/10.jpg)
EHULKUren aholkuak -KETA atzizkia Hiztegi Batuan
Euskara Zerbitzua
-KETA* alderanzketa* e. inbertsio arakaketa* e. araketa; arakatze araupeketa* e. arauketa biderkaketa* e. biderketa bonbaketa* e. bonbardaketa; bonbardamendu; bonbardatze digeriketa* e. digestio ehizketa*, ihizketa* e. ehiza emanketa* e. emate erabilketa* e. erabilera eraiketa* e. eraikuntza gainbegiraketa* e. gainbegiratu guduketa* e. guduka lapurketa* e. lapurreta liseriketa* e. digestio
10
![Page 11: -KETA atzizkia Hiztegi Batuan - UPV/EHU...EHULKUren aholkuak-KETA atzizkia Hiztegi Batuan Euskara Zerbitzua “3. Nor motako aditzekin, hau da, da laguntzailea hartzen dutenekin, -era](https://reader034.vdocumento.com/reader034/viewer/2022052616/60a651c219935251911d0803/html5/thumbnails/11.jpg)
EHULKUren aholkuak -KETA atzizkia Hiztegi Batuan
Euskara Zerbitzua
-KETA (Hobetsitako beste forma batzuk) agerketa 1 iz. h. agerkera; agertze; agerraldi
2 iz. h. agerpen; agerraldi; agerkunde aitorketa iz. g.er. h. aitorpen; aitortza erorketa iz. h. eroriko hausketa iz. h. hauste
11
![Page 12: -KETA atzizkia Hiztegi Batuan - UPV/EHU...EHULKUren aholkuak-KETA atzizkia Hiztegi Batuan Euskara Zerbitzua “3. Nor motako aditzekin, hau da, da laguntzailea hartzen dutenekin, -era](https://reader034.vdocumento.com/reader034/viewer/2022052616/60a651c219935251911d0803/html5/thumbnails/12.jpg)
EHULKUren aholkuak -KETA atzizkia Hiztegi Batuan
Euskara Zerbitzua
Dena dela, kasuan-kasuan aztertu beharko dira hitzak eta esapideak aurrerantzean ere. Esaterako:
Kaleraketarik ez!, Kaleratzerik ez! edo Despidorik ez!
Honela, egokien:
?
12
![Page 13: -KETA atzizkia Hiztegi Batuan - UPV/EHU...EHULKUren aholkuak-KETA atzizkia Hiztegi Batuan Euskara Zerbitzua “3. Nor motako aditzekin, hau da, da laguntzailea hartzen dutenekin, -era](https://reader034.vdocumento.com/reader034/viewer/2022052616/60a651c219935251911d0803/html5/thumbnails/13.jpg)
EHULKUren aholkuak -KETA atzizkia Hiztegi Batuan
Euskara Zerbitzua
Bidea egina du ‘kaleratze’ formak, euskal testuen datu-baseetan ikus daitekeenez:
Ikus bedi, halaber, ‘kaleratze’ sarrera Egungo Euskararen Hiztegian.
Bidegabeko kaleratzeak salatu ditu enpresa-batzordeak.
Kaleratzearen kalte-ordainak merkatu ditu lan-erreformak.
Etxe-kaleratzeak legez saihesteko, milioi erdi sinadura bildu nahi dituzte.
13
![Page 14: -KETA atzizkia Hiztegi Batuan - UPV/EHU...EHULKUren aholkuak-KETA atzizkia Hiztegi Batuan Euskara Zerbitzua “3. Nor motako aditzekin, hau da, da laguntzailea hartzen dutenekin, -era](https://reader034.vdocumento.com/reader034/viewer/2022052616/60a651c219935251911d0803/html5/thumbnails/14.jpg)
EHULKUren aholkuak -KETA atzizkia Hiztegi Batuan
Euskara Zerbitzua
Tradiziorik ez duen arren (OEHn ez da ageri), bide puska bat egina du ‘geldiketa’ formak kirol-kazetaritzan, eta molde hori onartu du Hiztegi Batuko lantaldeak kirolaren arlorako.
Esaterako:
14